Home > Netwerken

Netwerken

Netwerken & Service Platformen

In Nederland zijn veel aanbieders van telecom en internetdiensten die hun diensten leveren via zogenaamde Access netwerken. Access netwerken zijn telecommunicatienetwerken die verbinding en toegang geven tot diensten als telefonie, radio, televisie en internet. Traditioneel werd er voor telefonie gebruik gemaakt van koperen telefoonlijnen die van telefooncentrales naar huizen en kantoren lopen. Daarnaast heeft een huis vaak ook een aansluiting voor televisie op een kabel access netwerk. Dit kabelnetwerk zorgt voor de verbinding met een kabeltv kopstation waar televisie, radio en ook internet diensten worden aangeboden via een verbinding via koperen, coaxiale kabels gecombineerd met glasvezel technieken.

Draadloze netwerken werden van oudsher gebruikt voor de ontvangst van radio en televisie, maar ook voor zakelijke toepassingen zoals mobilofoondiensten van politie en brandweer. Deze radionetwerken hebben als belangrijke eigenschap dat diensten locatieonafhankelijk kunnen worden geleverd. Tegenwoordig zijn draadloze netwerken niet meer beperkt tot radio, televisie en zakelijk gebruik maar zijn onderdeel van het dagelijks leven. Zo gaat de bediening van apparaten, auto’s maar ook internet steeds vaker met behulp van draadloze netwerken.

Digitalisering en verkeerstoename

Met de opkomst van digitale technieken in de jaren 90 zijn er steeds meer digitale diensten beschikbaar gekomen met een hoge kwaliteit zoals digitale (HD) televisie, IP TV maar ook streaming audio en video via breedband internet worden steeds vaker gebruikt. Met de opkomst van cloud diensten in de kantoor- en thuis omgeving is het datagebruik over Access netwerken steeds verder gegroeid.

Onderstaande figuur geeft een overzicht van deze groei van het internetverkeer in vaste netwerken.

  Growth consumer internet traffic

 
De continue beschikbaarheid van bijvoorbeeld breedbanddiensten voor consumenten en bedrijven wordt als vanzelfsprekend ervaren. Traditionele kopernetwerken maar ook draadloze netwerken zijn oorspronkelijk niet ontworpen en gedimensioneerd voor dit volcontinue massale gebruik. Om aan de stijgende vraag naar capaciteit te voldoen zijn daarom aanpassingen nodig in deze netwerken en is er een technische netwerkevolutie gaande in zowel vaste als draadloze netwerken.

In deze evolutie worden digitale technieken toegepast om capaciteit te vergroten en verdere winst te behalen door combineren van glas -en koper techniek en het herinrichten / segmenteren van netwerken. Ook zijn er initiatieven om koper netwerken tussen de dienst aanbieders en afnemer volledig te vervangen door een glasvezelverbinding waarmee de capaciteit vergroot wordt naar een capaciteit die vele malen hoger is dan het maximale gebruik van zowel zakelijke als consumenten. Het access netwerk is daarmee niet meer de beperkende factor.

Voor radio / mobiele netwerken wordt de capaciteit vergroot door gebruik van digitale technieken maar ook door meer radiocapaciteit (frequentiespectrum) beschikbaar te stellen voor dienstaanbieders. Voorbeeld hiervan is de introductie van digitale LTE netwerken en de bijbehorende veiling van het gebruiksrecht voor LTE radiofrequenties door de Nederlandse overheid. Onderstaande figuur geeft een overzicht van de toename va het internetverkeer op mobiele netwerken.

 Growth mobile internet traffic

 

Vast Breedband

De markt voor Vaste Infrastructuren wordt gekenmerkt door enerzijds consolidatie en anderzijds het toepassen van nieuwe technologieën die nieuwe mogelijkheden bieden. Consolidatie op het gebied van de huidige infrastructuur, bestaande uit het kopernetwerk, maar ook uitbreiding van de mogelijkheden van dit netwerk met nieuwe technologieën zoals de verschillende DSL/HFC varianten en ontwikkelingen in COAX en FttH.

Breedband is in ieder geval een hot issue. De toename van bandbreedte in access, backhaul en core netwerken laat zich mooi weergeven door het totale verkeer dat door de Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX) wordt afgehandeld. Deze stevige groei in dataverkeer is in Nederland niet zo zeer verklaarbaar uit toename van de breedbandpenetratie, maar meer als gevolg van de verhoogde consumptie per aansluiting/ gebruiker. Daarnaast zorgt de uitrol van Mobiel Breedband ook juist in de vaste netwerken voor deze toename.

Zakelijk
Vaste netwerken zorgen voor betrouwbare en breedbandige verbindingen in de zakelijke markt, naar mobiele opstelpunten en naar andere wholesale afnemers. In de zakelijk markt zijn er ontwikkelingen op het gebied van Ethernet VPN, added services over VPN (Voice, PIN, Alarm) en Hosted Voice.

Consumenten
Consumenten vragen om meer bandbreedte en realtime services. Als gevolg hiervan is de uitrol van glas versneld, en worden met technologieën als Docsis3.0 en VDSL de mogelijkheden van de bestaande infrastructuren van COAX en koper verder uitgeput.

Over-the-top providers
Het grote gevaar voor telecomoperators en serviceproviders is de opkomst van “over-the-top” providers zoals Google, Skype en Facebook. Deze providers kannibaliseren de services van serviceproviders en bedreigen de operators om slechts een bit-pipe te leveren naar hun klanten die daarmee vervolgens via het publieke internet allerlei toepassingen binnen handbereik hebben van providers die andere inkomsten aanboren.

Mobiel Breedband

Mobiel breedbanddiensten worden al jaren geboden door mobiele operators, bijvoorbeeld via de 3G/HSPA (High Speed Packet Access) netwerken. Sinds 2011 heeft een aantal Nederlandse operators een beperkt 4G/LTE (Long Time Evolution) netwerk uitgerold. Ondanks de voor de operators kostbare veiling van mobiele frequenties in december 2012, wordt thans sterk geïnvesteerd in de uitrol van het 4G mobiele netwerk.

Met de komst van LTE wordt de dienst Mobiel breedband vergelijkbaar met breedbandinternet diensten zoals die worden aangeboden via VDSL en kabel. Groot voordeel van mobiel breedband is dat er geen vaste verbinding nodig is met een netwerk waardoor breedband internet overal beschikbaar is.

Tevens is de verwachting dat het gebruik van mobiele breedbanddiensten toeneemt doordat er nieuwe mobiele-data apparatuur beschikbaar komt. Denk aan de toename van functionaliteit op smartphones en de te verwachte ondersteuning van LTE op de nieuwe modellen. Ook laptops zullen naast WiFi een adapter voor mobiel breedband netwerken gaan bevatten. Ook draadloze camerabewaking of bediening van apparatuur op afstand zal meer en meer worden toegepast door de snellere en betrouwbaarder mobiele verbindingen. Samenwerking van operators, ISP’s en leveranciers zoals het in Mobile Broadband Intitiative versnellen deze ontwikkeling.

De vraag is wel in hoeverre de gebruikers van deze apparaten hun bestaande operator trouw blijven. Meer dan met de traditionele mobiele telefoons, wordt de gebruikerservaring gevormd door de smartphone zelf, niet meer door het operator netwerk. Omdat zowel consumenten als zakelijke gebruikers vooral geïnteresseerd zijn in LTE vanwege de hoge data snelheden, is een belangrijke afweging voor hen in hoeverre het netwerk terugvalt op national LTE Roaming, 3G of bijvoorbeeld WiFi dekking.

Toepassingen als mobiel email, internet en thuiswerken zullen nog verder toenemen in populariteit bij zowel zakelijke gebruikers als consumenten. De mobiele evolutie naar IP gebaseerde netwerken en toepassingen zal ook hier nieuwe geconvergeerde diensten opleveren zoals volledige mobiele kantooromgevingen voor computer en telefonie. Voor consumenten zullen triple play aanbiedingen beschikbaar komen in mobiele varianten, naast de bestaande varianten via de vaste netwerken.

SIP-ENUM

Prodapt Consulting is op veel terreinen actief die te maken hebben met VoIP, Hosted Voice (IP Centrex) en IP interconnect. Er zijn verschillende standaarden voor VoIP, met ieder hun eigen sterke en zwakke punten.

SIP staat voor Session Initiation Protocol en zorgt in een VoIP omgeving voor het initialiseren en beëindigen van gesprekken. ENUM staat voor Electronic NUmber Mapping System. Oorspronkelijk ontwikkeld voor het koppelen van telefoonnummers van eindgebruikers aan verschillende IP diensten blijkt het protocol zeer bruikbaar voor het koppelen van interconnecting VoIP netwerken van carriers.

Op dit moment zijn SIP en ENUM de dominante en de facto standaard voor VoIP. Hier zijn goede redenen voor:

  • SIP is toekomstvast: het kan naast spraak ook gebruikt worden als protocol voor videoconferencing en instant messaging
  • SIP en ENUM sluiten aan op bestaande Internet protocollen
  • ENUM is de standaard om op basis van telefoonnummer de vertaling naar een middels IP routeerbaar adres te maken
  • Er is een grote keuze aan randapparatuur voor SIP verkrijgbaar
  • Zowel grote leveranciers / vendors van telecom apparatuur als de open source gemeenschap leveren verschillende ENUM en SIP implementaties

Prodapt Consulting heeft ruime ervaring met de implementatie van SIP en ENUM projecten:

  • Consumenten en zakelijke SIP implementaties
  • Peering op basis van ENUM en SIP gebaseerde platformen
  • Nummerportabiliteit en ENUM
  • Aansluiting op netwerk management en BSS/OSS systemen

Voor een Proof-of-Concept van het peering platform voor de leden van de Joint Cable Campaign (JCC), zoals UPC, Ziggo, ZeelandNet en CAIW heeft Prodapt Consulting in oktober 2008 een Global Telecoms Business Innovation award ontvangen.

Hosted Voice

Hosted Voice, ook bekend als IP Centrex, is een zakelijke telefonie dienst waarbij de klant geen eigen bedrijfscentrale (PBX) heeft, maar gebruik maakt van een centrale van een Telecom operator vanuit de cloud.

Voor Hosted Voicediensten wordt in de centrale een gebruikersgroep gedefinieerd die bijzondere privileges heeft. Zo kunnen gebruikers elkaar bellen met verkorte nummers en kunnen groepsnummers gedefinieerd worden. Zowel vaste als mobiele oplossingen zijn mogelijk.

Enkele voorbeelden van Hosted Voicediensten zijn:

  • Groepsnummer (Hunt Group)
  • Verkort kiezen
  • Receptioniste schakeling
  • Interactieve Voice Respons (IVR)
  • Call Center
  • Teleconferencing

Hosted Voice geeft de klant controle over zijn aansluitingen. Het voordeel voor de klant is dat er geen PBX moet worden aangeschaft en onderhouden. Het nadeel is dat het bedrijf ook voor de interne telefonie afhankelijk is van de serviceprovider.

Een praktische dienst is gebaseerd op een koppeling van telefonie aan de Microsoft Outlook applicatie. Het is dan mogelijk om te bellen vanuit het outlook adresboek of vanuit een ontvangen e-mail. Ook kan een telefoongesprek worden gecombineerd met een online presentatie. Telefonisch vergaderen kan starten vanuit de agenda en iedereen wordt op tijd gebeld. Een combinatie met thuiswerken geeft Hosted Voice extra waarde.

Hosted Voice en Vast-Mobiel integratie
Een bijzondere vorm van Hosted Voice is de combinatie met mobiele telefonie. Daarmee kunnen medewerkers overal gebruik maken van dezelfde diensten als op kantoor. Het maakt dan niet meer uit of de medewerker via zijn vaste toestel of vanaf zijn mobiele toestel belt of gebeld wordt.

Prodapt Consulting heeft binnen diverse telecomoperators bijgedragen aan de introductie van Hosted Voicediensten. Daarbij zijn functionele eisen en detail ontwerpen voor Hosted Voice service delivery en provisioning systemen (OSS) opgesteld. Via geheel geautomatiseerde workflows worden daarin de Applicatie servers, de onderliggende IMS infrastructuur en de SBC (Session Border Controllers) geconfigureerd. Prodapt Consulting heeft daarbij zowel haar IT-OSS- als haar netwerk provisioning expertise met succes ingezet.

IPTV en video on demand

IPTV staat voor Internet Protocol Televisie; dit is televisie kijken via een breedband (internet) verbinding. Deze TV techniek is eind vorige eeuw ontwikkeld en wordt in Nederland gebruikt door onder andere Tele2 voor Tele2 TV en KPN voor het aanbieden van KPN Interactieve TV.

IPTV wordt vaak gebruikt om publieke televisieprogramma’s aan te bieden. Typisch kenmerk van IPTV is echter de gebruikersinteractie. Waar de traditionele digitale televisie eenrichtingsdiensten aanbiedt voor een groot publiek, maakt IPTV nieuwe diensten per gebruiker mogelijk. Voorbeelden zijn Video on Demand, Tele Voting, Online Gaming en Thuiswinkelen. Toegang tot deze diensten is mogelijk via zogenaamde “Red Button Functions”. De kijker kan hierbij via de afstandsbediening een programma, film of extra dienst selecteren. Ook kan hij iets bestellen of een stem uitbrengen op een favoriete artiest.

Met de huidige platformen is het mogelijk om themakanalen voor specifieke doelgroepen aan te bieden. Ook is het mogelijk dat een gebruiker zijn eigen programma-aanbod samenstelt en advies krijgt over komende programma’s op basis van eerder kijkgedrag en voorkeuren. Diensten die nu al mogelijk zijn via Internet zoals het delen van video’s en foto’s komen beschikbaar op de Televisie, ook wordt bellen of een babyfoon met beeld mogelijk.

IPTV is geschikt voor netwerkoperators met een breedband IP netwerk zoals xDSL of glasvezel, maar ook mobiele data operators bieden IPTV diensten aan. IPTV levert digitale televisie via IP waarbij vaak MPEG-2, MPEG-4 of VC-1 voor videocodering wordt gebruikt om de programma’s in door te geven. Kabeltelevisie operators gebruiken beperkt IPTV omdat zij andere technieken gebruiken zoals DVB-C.

Om IPTV aan te bieden is een platform nodig dat de programma’s (video content) digitaliseert en distribueert naar de eindgebruikers. De gebruikers kunnen via een Set Top Box, afstandsbediening en videoscherm het programma selecteren en bekijken.

Prodapt Consulting’s ervaring met converged diensten

Door toepassing van digitale en IP technieken in de verschillende Access netwerken wordt het verschil tussen vaste en mobiele netwerkaansluitingen steeds kleiner en groeit de behoefte om diensten op alle soorten netwerken aan te kunnen bieden (convergence).

Deze wens om combinatiediensten (converged) diensten te leveren vraagt om nieuwe oplossingen voor levering over de verschillende Acces netwerken heen. Het beschikbare netwerk is daarbij niet meer de bepalende factor voor de klantervaring maar veeleer de diensten platformen en de ondersteunende klantprocessen en BSS / OSS systemen.

Juist op dit gebied heeft Prodapt Consulting kennis en ervaring doordat zij dienstimplementaties doet in alle soorten netwerken en ook betrokken is bij het ontwerpen en de implementatie van de achterliggende service platformen en BSS OSS systemen. Hiermee is Prodapt Consulting een partner die een bijdrage kan leveren bij netwerk onafhankelijke End 2 End oplossingen.

Ron Jesterhoudt

Consultant

Sander Brouwer

Consultant